Hỗ trợ trực tuyến
0931.799.628
Liên kết website :
Số người truy cập: 2.338.645
Đang online: 14

 

 




ĐH Kiến trúc TP.HCM: Đã đến lúc ra khỏi tháp ngà

Nguồn lực cho kinh tế: Ngành Kiến trúc (P1)

Bài ca Kiến trúc   

[ Đăng ngày: 15/11/2021 ]


Thị cảm trong sáng tạo kiến trúc

Từ lâu nay, kiến trúc vốn tất yếu được nhìn nhận là một vật thể vật lý, xã hội và nghệ thuật. Như vậy, tính biểu hiện của kiến trúc được thể hiện rõ ràng trong hai vật thể: Vật lý và nghệ thuật. Hay nói dễ hiểu hơn, khía cạnh vật lý cho thấy những chiều kích và hình hài của công trình, khía cạnh nghệ thuật đem lại vẻ đẹp, sự ưa nhìn của vật thể kiến trúc.

Người Hy Lạp cổ đại đã xây dựng những kiệt tác kiến trúc và điêu khắc giàu tính trang trí với các thức cột lộng lẫy, các dải phù điêu tinh xảo… phản ánh những mong muốn chạm tới chuẩn mực thẩm mỹ mà họ cho là chân lý, đỉnh cao trong nghệ thuật, đó là tạo nên cái đẹp phổ quát. Triết lý của nghệ thuật Hy Lạp cổ đại đã trở thành “bài học vỡ lòng” trong sáng tác và là nguyên tắc cảm thụ đối với nghệ thuật và kiến trúc cho đến ngày nay.

Như vậy có thể nhận thấy rằng, hình thức đã là yếu tố nổi trội và được quan tâm ngay từ buổi bình minh của kiến trúc và trong tất cả các giai đoạn lịch sử, công việc của nhà thiết kế hầu như là tạo dựng những hình thức/ hình ảnh cụ thể để nhìn, ngắm và nhận diện – Hay nói cách khác là để tạo nên đặc tính thị cảm (Visual perception – Sự cảm thụ bằng thị giác) của kiến trúc.

Sáng tạo các hình thức mới luôn là tham vọng chân chính của nghệ sĩ mọi thời đại. Mặc dù KTS tiên phong của Chủ nghĩa Hiện đại như Le Corbusier có vẻ như muốn đoạn tuyệt với Chủ nghĩa Hình thức (Formalism) khi tuyên chiến một cách dứt khoát: “Nhà là cái máy để ở” – tức là: Công năng và tính hợp lý là tối thượng trong kiến trúc. Thế nhưng, trên thực tế, ông vẫn không ngừng nung nấu về việc tạo nên một diện mạo kiến trúc cho thời đại mới. Hình thức của Villa Savoye gồm: Khối lập phương, cột trụ ở tầng trệt, dãy cửa sổ hình chữ nhật kéo dài suốt mặt tiền… là những hình thức hình học trừu tượng đối lập với các motif Cổ điển và từng là mẫu mực của kiến trúc phương Tây. Hệ thống Modul’ Or được xem là một nỗ lực phi thường của chính Le Corbusier trên hành trình đi tìm hình thức. Seagram Building theo đuổi sự tối giản trong hình thức, tạo nên nguyên tắc thẩm mỹ “Ít tức là nhiều” (Less is More) có tính cực đoan trong những “hộp kính” Duy lý Chủ nghĩa.

Dù rằng phương châm thiết kế luôn đề cao giá trị công năng, tỏ thái độ chỉ trích và chán ghét tính hình thức của kiến trúc Cổ điển, nhưng thực tế đã cho thấy, hình thức vẫn luôn là mối quan tâm thường trực và ám ảnh tâm trí của các bậc thầy kiến trúc, như Novicov từng khẳng định: “Hình thức – Con chim xanh của kiến trúc Hiện đại”.

Khuynh hướng tư duy giàu tính thị cảm của các KTS Hiện đại đã mang đến ngôn ngữ tạo hình trừu tượng, cô đọng, hướng đến cái đẹp lý tính thay thế cho ngôn ngữ tạo hình cụ thể, giàu tính trang trí của kiến trúc Cổ điển. Trong thời điểm đầu thế kỷ 20 thì sự ra đời của Chủ nghĩa Hiện đại là cột mốc quan trọng, đánh bật sự thống trị của hình thức Cổ điển và khơi mào cho sự thay đổi với tốc độ chóng mặt “một ngày bằng trăm năm” của Nghệ thuật – Kiến trúc ở các giai đoạn tiếp theo.